Cefn llwyfan y Fenyw Ddaeth o’r Môr

16_03_2015_Criw Technegol ThG_0002

Y criw technegol

16_03_2015_Criw Technegol ThG_0009

Offer technegol

16_03_2015_Criw Technegol ThG_0061

Ceri James Cynllunydd Goleuo

Advertisements

Pumed Wythnos Ymarferion

Gan Steffan Gwynn

Ein hwythnos olaf o ymarfer, ac mae hi wedi bod yn wythnos go wahanol i’r rheiny ddaeth gynt. Lle buom yn eistedd o amgylch bwrdd rai wythnosau yn ôl yn ceisio cyrraedd at bopeth oedd gan y sgript i’w gynnig, ry’n ni nawr yn eistedd mewn tywyllwch, â thraciau sain a golau’n cael eu gosod yn eu lle’n ofalus, a’r actorion prin yn symud o’r llwyfan.

Mae’r sioe’n araf ymdebygu i’r hyn y bydd hi ar lwyfan yr wythnos nesaf felly, pan agorwn yn Theatr y Torch, Aberdaugleddau. Mae cael gweld y sioe i gyfeiliant trac sain, cerddoriaeth, a than oleuadau yn ei chodi at ryw lefel gwahanol, yn fwy aruthrol. Roedd cael clywed cerddoriaeth ddirdynnol Dan Lawrence yn enwedig yn dod â’r ddrama’n fyw mewn modd cwbwl gwahanol i mi. Mae un pwynt yn aros yn y cof, sef ar ddiwedd yr ail act pan fo’r trac ffidil ddyrys yn parhau â gwewyr Doctor Wangel hyd at ddechrau’r drydedd act. Ces i’n rhyfeddu ganddo.

Does dim llawer ar ôl i’w ddweud yn fy mlog olaf – neu, yn hytrach, mae yna ormod i’w ddweud, ac alla’ i ddim a meddwl sut y baswn i’n dechrau rhoi trefn arno oll. Un peth sy’n teimlo’n addas i’w ddweud, yn yr wythnos pan fo Eastenders yn darlledu’n fyw pob nos, yw er gwaetha’r syniadau mawr sy’n cael eu trafod yn y ddrama, mae ‘Y Fenyw Ddaeth o’r Môr’ yn sioe afaelgar iawn ar lefel ddynol. Mae hi fel opera sebon â blas Scandinafaidd iddi, ond â digon i feddwl amdano wedi’i daflu i’w chanol hi hefyd.

Un awgrym i orffen felly: yn hytrach na gwrando allan am guriad agoriadol Eastenders dros yr wythnosau nesaf, chwiliwch am donau ffidil hiraethus ‘Y Fenyw Ddaeth o’r Môr’, a dod i brofi adloniant cwbwl byw, mewn byd yr un mor ddirgel a dramatig ag Albert Square ei hunan.

Pedwaredd Wythnos Ymarfer

Gan Steffan Gwynn

Fel yr haul wrth droed ffiordydd Norwy, galw mewn yn achlysurol ar yr ystafell ymarfer dwi wedi bod yn gwneud yr wythnos yma.

Sydd yn drueni, achos yr wythnos yma daeth y set yn gyflawn i Gaerfyrddin. Yn fynyddoedd serth ac yn fframwaith welw sy’n llwyddo arddangos y tu fewn a’r tu allan, mae’r set yn ofod o fewn gofod sy’n benthyg ei hun at bob math o ddehongliadau gwahanol. Trueni felly na chefais mwy o gyfle i wylio’r actorion wrth eu gwaith yn ei chanol hi yr wythnos yma, â hwythau’n tynnu’n nes at ddiwedd y ddrama. Ond mae wastad wythnos nesaf, pan fyddwn yn rhedeg y sioe ar ei hyd cyn dechrau ar yr ymarferion technegol.

Y rheswm nad ydw i wedi bod yn yr ystafell ymarfer trwy gydol yr wythnos hon yw bod sgript y ddrama – heddiw – yn mynd i’r wasg. Wedi cysoni’r newidiadau i’r sgript a wnaethpwyd tra’n ei hymarfer gyda chopi diweddaraf Menna Elfyn, dwi wedi bod yn paratoi’r sgript ar gyfer ei drafft terfynol, a’r drafft bydd yn ymddangos o weisg Gomer ddiwedd y mis.

Dwi hefyd wedi bod yn cysylltu gyda’r corau cymunedol yr wythnos hon, y cantorion fydd yn ymuno gyda ni ymhob canolfan ledled Cymru ar ein taith. Ddechrau’r wythnos, fe recordiwyd y gân werin Norwyaidd ‘Naar Fjordene Blaaner’ ar gyfer ei defnyddio yn ystod ein hymarferion technegol, a bydd cyfle i’w chlywed yn fyw o enau’r corau yn ystod ein sioeau dros y ddeufis nesaf.

Mae ‘Y Fenyw Ddaeth o’r Môr’ yn esblygu’n gyflym i fod yn wledd i’r synhwyrau felly, yn rhoi llwyfan i set gelfydd, i gerddoriaeth werin o Sgandinafia, ac actio arbennig (wrth gwrs!). Ymlaen at yr wythnos nesaf, pan gawn weld y sioe ar ei hyd am y tro cyntaf. Cyffrous.

Wythnos Cyntaf Ymarferion

Gan Steffan Gwynn

Wedi misoedd o baratoi tuag at y ‘Y Fenyw Ddaeth o’r Môr’ – yn sgriptio, yn trafod cynllun set a gwisgoedd, yn pennu ar gerddoriaeth a chynllun sain – roedd hi’n brofiad rhyfedd i groesawu cast y sioe i’r ystafell ymarfer yr wythnos hon a’u gweld yn dechrau rhoi cnawd ar yr holl gynllunio.

A rhoi dechrau arni yw’r wythnos hon wedi bod: yn cyflwyno gwedd newydd ar ambell i gymeriad, a gwneud rhyw ymdrech gychwynol i archwilio’u hamcanion a’u hemosiynau o fewn y ddrama.

Cawsom argraff hefyd o’r set. Ar ôl deuddydd o weithio gyda Dewi Rhys Williams a Heledd Gwynn (Dr Wangel a’i wraig, Elida – y fenyw ddaeth o’r môr), daeth y cast cyflawm atom ddoe, a daeth Ruth Hall – un o gyd-gynllunwyr y cynhyrchiad – atom i sgwrsio am ddyluniad y sioe.

Yr oll alla’ i ddweud yw bod y set a chynllun y gwisgoedd wedi llwyddo cipio naws y ffiordydd a’r arfordir ar ddiwedd haf a’i drosglwyddo’n gelfydd i’r llwyfan. Maent yr un mor hudolus, ac rwy’n edrych ymlaen i gael dechrau ymarfer ar y set hwnnw ymhen rhyw bythefnos.

Ond am nawr, yn ôl i’r ystafell ymarfer yw hi, i ni gael mynd ati fel criw cyflawn i dynnu’r sgript yn ddarnau, a gweld pa bethau sy’n llechu y tu ôl i’r geiriau.

#Cyfarwyddwr cynorthwyol

Gan Steffan Gwynn

Ar ddechrau pob cynhyrchiad, down at ein gilydd fel cwmni i gynnal cyfarfod croeso. Â ninnau ar fin dechrau ymarferion ‘Y Fenyw Ddaeth o’r Môr’ yr wythnos nesaf, mae’n bryd i mi gyflwyno’n hun felly mewn rhyw lun ar gyfarfod croeso ddigidol – fy enw i yw Steffan Gwynn, ac yn ystod yr wythnosau nesaf, bydda’ i’n gweithio fel cyfarwyddwr cynorthwyol i Arwel Gruffydd ar addasiad Theatr Genedlaethol Cymru o ‘stori garu fwyaf’ Henrik Ibsen.

O ddydd i ddydd, bydda’ i yno yn yr ystafell ymarfer, yn arsylwi, dysgu, ac yn cynnig barn o dro i dro. Dwi’n edrych ymlaen at gynorthwyo lle bo’r angen, ac i barhau’r â’r gwaith ymchwil dwi bod yn gwneud ers cyn y flwyddyn newydd. Dwi hefyd yn edrych ymlaen at barhau i gydweithio gyda corau ledled Cymru, wrth i ni ddod â pheth o gerddoriaeth Norwy i’r llwyfan, ynghŷd â’r ddrama ei hunan.

Ond un o’r pethau yr ydw i’n edrych ymlaen ato fwyaf dros yr wythnosau nesaf yw i fynd i’r afael â’r script, a dod i’w deall hi yn ei chyfanrwydd. Ynghŷd â bod yn stori garu ddirgel, mae yna arsylwadau yma ar wyddoniaeth, ar gelfyddyd, ac ar drefn cymdeithas. Yn fwyaf diddorol efallai, cawn ddarganfod sut y mae tirlun yn medru dylanwadu arnom fel pobl.

Mae hynny a llawer mwy yn bod o fewn geiriau’r ddrama, a bydd y cyfle i archwilio’r pethau rheiny – ynghŷd â gweithio efo cast a chriw mor dalentog – yn siwr o’i gwneud hi’n brofiad diddorol a chofiadwy.